Thứ Tư, 15 tháng 1, 2020

Iran có nguy cơ bị Liên minh quốc tái áp trừng trị

Anh, Pháp và Đức ngày 14/11 chính thức cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ký tham gia năm 2015 nhằm kiềm chế giễu chương trình hạt nhân của Tehran. Theo hãng tin Reuters, động thái của ba cường quốc châu Âu có thể dẫn tới việc tái áp các giải pháp trừng trị của Liên kết quốc mà Tehran đã được túa theo thỏa thuận này.

London, Paris và Berlin nói rằng họ đang hành động nhằm giảm thiểu một cuộc khủng hoảng chung hạt nhân trong lúc căng thẳng đã tăng lên ở khu vực Trung Đông. Ba nước đã kích hoạt hình thức mâu thuẫn của thỏa thuận, đồng nghĩa với buộc tội Iran vi phạm các luật pháp của thỏa thuận.

Nga, một thành viên khác của thỏa thuận hạt nhan Iran, nói rằng không có hạ tầng nào để kích hoạt hình thức này, còn Tehran thì nói động thái của ba nước châu Âu là một "sai trái chiến lược".

Thỏa thuận hạt nhân Iran có sự tham gia của 6 cường quốc, trong đó có cả Mỹ và China. Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi ký hợp đồng tham gia năm 2018 và tái áp các biện pháp trừng trị kinh tế của Mỹ lên Iran, nghĩ rằng đây là một thỏa thuận tồi và muốn tìm kiếm một ký hợp đồng tốt hơn cho Washington.

Sau khi Mỹ thoái lui, các nước còn lại tiếp diễn duy trì ký hợp đồng với Iran cho tới hiện nay. Anh, Pháp và Đức nói họ vẫn muốn thỏa thuận hạt nhân với Iran đạt đến thành công và ba nước sẽ không nhập cuộc tham gia chiến dịch "gây sức ép tối đa" lên Iran mà Mỹ đang theo đuổi.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã leo thang mạnh kể từ khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và tái áp trừng trị lên Iran.

Ba nước châu Âu ra sức giữ ký hợp đồng bằng bí quyết thuyết phục Iran rằng họ sẽ tậu được phương pháp để Iran hưởng các lợi ích kinh tế trong khoảng thỏa thuận. Đương nhiên, Iran tỏ ra mất kiên nhẫn khi châu Âu không thực thi được lời hứa này, khi mà lệnh trừng trị của Mỹ làm nền kinh tế nước này chìm sâu tham gia suy thoái.

Mới đây, Iran và Mỹ thiếu chút nữa rơi tham gia một cuộc xung đột nhiên quân sự trực tiếp ở Trung Đông, sau khi Mỹ không kích chết một vị tướng Iran và Tehran đáp trả bằng cuộc tiến công tên lửa tham gia nhì căn cứ Mỹ ở Iraq. Đương nhiên, tình hình đã dịu đi sau khi cả hai bên đều phát tín hiệu không muốn đẩy căng thẳng lên cao hơn.

Luôn phủ kiếm được mục tiêu chương trình hạt nhân của bản thân mình là phát hành tranh bị, Iran đã giảm dần cam kết trong thỏa thuận hạt nhân kể trong khoảng khi Mỹ thoái lui, bao gồm tăng cấp độ khiến cho giàu hạt nhân, tăng tích trữ hạt nhân đã được khiến giàu. Tehran nói việc Mỹ tháo lui là cơ sở vật chất để họ cắt giảm cam đoan.

"Chúng tôi không ưng ý lập luận của Iran rằng họ được quyền giảm tuân hành thỏa thuận hạt nhân", 3 nước châu Âu nói trong một tuyên bố ngày 14/1.

"Việc dùng hình thức tranh chấp là không có căn cứ pháp lý và là một sai trái chiến lược trên bình diện chính trị", Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đáp trả trên mạng thị trấn hội Twitter.

Người phát ngôn Abbas Mousavi của Bộ Ngoại giao Iran kết tội ba nước châu Âu "hoàn toàn thụ động" trong việc bảo kê nền kinh tế Iran khỏi lệnh trừng trị của Mỹ.

Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo việc kích hoạt chế độ mâu thuẫn của ký hợp đồng hạt nhân Iran sẽ làm cho chẳng thể nối lại việc thực thi thỏa thuận.

Trong một tuyên bố biểu hiện đồng quan điểm với ông Trump trong điều hạt nhân Iran, Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 14/1 nói: "Giả dụ chúng ta định hủy thỏa thuận này, thì hãy thay thế thỏa thuận, thay thế bằng ký hợp đồng của ông Trump.

Đại diện đặc biệt của Mỹ về yếu tố Iran, ông Brian Hook, nói Washington "rất nhì lòng" về phát biểu này của ông Johnson.

Tại Jerusalem, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói nước này sẽ không chuẩn y Iran chiếm hữu tranh bị hạt nhân và kêu gọi các nước phương Tây tái áp các biện pháp trừng trị của Câu kết quốc lên Tehran.

"Chúng tôi nhân thức đích xác yếu tố gì đang xảy ra với chương trình hạt nhân Iran. Iran nghĩ rằng họ có thể giải quyết được tranh bị hạt nhân. Tôi xin nhắc lại: Israel sẽ không cho phép Iran có vũ trang hạt nhân", ông Netanyahu nói.

Theo An Huy

VnEconomy


Xem nhiều hơn: bds

0 nhận xét:

Đăng nhận xét