Thứ Tư, 11 tháng 12, 2019

Người nào phá đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ đô la Mỹ của Saudi Aramco?

Tại một cuộc họp ở Riyadh vào một buổi tối 04 tuần 10 nóng giãy, Achintya Mangla, một trong những chỉ huy cấp cao nhất của JPMorgan Chase & Co., đã nói với Yasir Al-Rumayyan rằng chẳng có cách thức nào để các nhà đầu tư quốc tế định giá Saudi Aramco ở mức 2.000 tỷ đô la Mỹ. Cuộc họp diễn ra chỉ một vài tuần trước khi công ti dầu hôi quốc doanh Ả rập Xê út chào sàn.

Yasir Al-Rumayyan, người có sự nghiệp thăng tiến lập cập trong khoảng chỉ huy một nhà băng tầm trung ở Riyadh tới Chủ tịch công ty dầu tây quốc gia Ả rập Xê út đã nổi đóa. Ông "bắn" một tràng những câu nói bằng cả tiếng Ả rập và tiếng Anh, gây sốc cho rộng rãi chỉ đạo ngân hàng xuất hiện trong buổi họp nhằm định giá công ti đầu mỏ Ả rập.

Có lẽ, vị chủ toạ Saudi Aramco đang vô cùng sợ hãi. Việc nói với Hoàng thái tử Mohammed bin Salman về việc tổ chức kinh doanh dầu hôi của Ả rập Xê út không thể đạt định giá như hy vọng của người kế thừa ngai tiến thưởng là vấn đề cực kỳ gian truân. Nỗi thấp thỏm được nhân lên khi chỉ hai năm trước, Thái tử Mohammed bin Salman từng nhốt những người giàu nhất giang sơn trong một khách sạn năm sao, điều làm cho cả trái đất chấn động.

Trong ba năm rưỡi kể trong khoảng khi Thái tử Mohammed bin Salman lần trước tiên đề cập đến việc IPO cho Aramco, tổ chức kinh doanh dầu hoả quốc doanh bơm 10% lượng dầu thế giới, định giá 2.000 tỷ đô la thực sự trở thành rắc rối.

Thái tử Mohammed bin Salman, người đang quản lý mọi công việc hàng ngày ở Ả rập Xê út, từ lâu nhất định đòi định giá Saudi Aramco gấp đôi thị giá của những công ty vốn hóa cao nhất. Vấn đề này rõ ràng sẽ khó khăn chiếm được cái gật đầu từ các nhà đầu tư trên toàn trái đất nhưng bất kỳ người nào phản chưng vấn đề này đều bị gạt sang một bên, bao gồm cả Khalid Al-Falih, người bị cất chức Chủ toạ Aramco và Bộ trưởng Dầu hôi Ả rập Xê út.

Trò chuyện với giới chuyên gia bản vấn, nhân viên nhà băng, tổng giám đốc, quan chức chính phủ và các thành viên hoàng thất mà rộng rãi người yêu cầu giấu tên, Bloomberg đã có một cái nhìn khá toàn cảnh về cú đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ đô la Mỹ của Saudi Aramco. Ngay cả việc tăng kịch è 10% trong phiên đàm phán đầu tiên, công ti dầu hôi quốc doanh Ả rập Xê út vẫn còn cách thức đích này tới hơn 100 tỷ đô la Mỹ.

Khi giới nhà băng tham gia vào phiên IPO trong vai trò tư vấn, họ đã nói với Al-Rumayyan về cái mà ông ta muốn nghe: Thị giá 2.000 tỷ đô la chẳng hề là yếu tố phải lăm tăm. Thuở đầu, phố Wall định giá Aramco vào khoảng 1.700 đến 2.400 tỷ đô la Mỹ.

Tuy nhiên, khi thời gian chào sàn ngày càng tới gần, việc định giá cũng trở nên thiếu bền vững. Tham gia bốn tuần 9 và đầu bốn tuần 10, các chuyên gia bản vấn của Aramco đi khắp trái đất một bí quyết không chính thức để thỏa thuận với các nhà quản lý quỹ từ Boston tới London hay Tokyo. Ở mọi nơi, họ đều nhận được câu tư vấn rằng việc định giá Aramco là quá cao.

Thậm chí, tại Thụy Sĩ, nơi đang quản lý hàng nghìn tỷ USD của những người giàu nhất nhân loại, điều hành quỹ Pictet & Cie. thậm chí còn định giá tổ chức kinh doanh dầu hôi Ả rập Xê út chỉ là 800 tỷ đô la, thấp hơn phổ quát so với kỳ vọng mà chỉ huy Ả rập Xê út đưa ra.

Những thông tin này được tích lũy lại. Theo các tài liệu tổng hợp, nhiều phần đều tin rằng Aramco chỉ có giá 1.200 tỷ đô la. Vài bên nghĩ rằng trị giá của công ti dầu hoả quốc doanh Ả rập Xê út có thể cao hơn nhưng cũng chỉ có thể chạm tới 1.500 USD.

Yếu tố khiến cho các nhà đầu tư định giá thấp Aramco là tỷ suất cổ tức. Ở giá 2.000 tỷ đô la, Aramco sẽ trả cổ hủ tức cho cổ đông khoảng 4%, thấp hơn so mức mà Exxon Mobil Corp, Royal Dutch Shell Plc, Chevron Corp và các công ty dầu khí lớn khác phải trả.

Chủ đầu tư cần lợi suất cao hơn, yếu tố đòi hỏi định giá thấp đi. Wellington Asset Management, công ti kiểm soát 1.000 tỷ USD tài sản, nói rằng họ cần tỷ suất cổ hủ tức cần thiết phải tăng cao khoảng 7 – 8% thì mới có thể biến vụ mua bán IPO của Aramco trở nên hấp dẫn.

Quay về cuộc họp buổi tối bốn tuần 10, công việc của Mangla là san sẻ những tin tức mà họ thu thập được. Phát biểu thay mặt các nhà băng được thuê, Mangla đã chính thức phá vỡ vạc bong bóng giá trị 2.000 tỷ đô la Mỹ mà giới chức Ả rập Xê út hy vọng.

Karen Young, một chuyên gia về Trung Đông tại một viện tìm hiểu ở Washington, nghĩ rằng, Ả rập Xê út luôn gặp gỡ phải một vấn đề là quyết định được bên trên ra và áp xuống bên dưới thay vì tổng phù hợp trong khoảng phía dưới để rồi thượng tầng ra quyết định. "Có một văn hóa sốt ruột ở đó. Những người am hiểu hay những nhà kỹ trị không cảm thấy thoải mái khi công bố", Young nhấn mạnh.

Al-Rumayyan, 49 tuổi, là người chẳng có chút kinh nghiệm nào về lĩnh vực công nghiệp dầu tây và gas trước khi trở thành Chủ tịch Aramco. Trong cuộc gặp gỡ tháng 10, Al-Rumayyan cảm thấy như bị bội phản bởi giới ngân hàng phường Wall, những người nói với ông ta rằng việc định giá 2.000 đô la cho vụ mua bán IPO là khả thi. Sau cuối, Ả rập Xê út đứng trước lựa chọn gian khổ, tiến lên và hứng chịu việc mất mặt với nguy cơ Aramco bị định giá dưới 1.500 tỷ đô la hoặc trì hoãn thương vụ này, có lẽ là mãi mãi.

Riyadh, vốn muốn khôi phục lại hình ảnh của vương quốc sau vụ giết hại nhà báo Jamal Khashoggi, đã lựa chọn cách thức 3: Bỏ lỡ các nhà đầu tư nước ngoài và bán cổ lỗ phần Aramco tại quê nhà. Chính phủ sẽ gây sức ép cho các gia đình giàu sang ở Ả rập Xê út cũng như đưa một vài đồng đội ở khu vực Trung Đông, bao gồm các quỹ do Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Kuwait kiểm soát, tham gia sắm cổ phiếu. Thậm chí, việc IPO còn được khắc phục với định giá công ty là 1,7 tỷ đô la Mỹ.

Dù chỉ là cái bóng của kết hoạch ban sơ nhưng thương vụ IPO mới của Aramco vẫn là chiến thắng của Hoàng thái tử Salman. Thứ năm tuần trước, Aramco công bố việc gây quỹ kỷ lục 25,6 tỷ đô la Mỹ, đánh bại vụ mua bán trị giá 25 tỷ đô la của gã lớn tưởng thương mại điện tử TQuốc Alibaba. Định giá mới cũng xô đổ 1 kỷ lục sinh tồn phổ quát năm qua: Công ty trị giá nhất quả đât được giao dịch ở Riyadh chứ chẳng phải ở Mỹ.

Đối với phường Wall, vốn còn đang bị choáng váng bởi thương vụ IPO sụp đổ của WeWork cũng như hoạt động kém hiệu quả của Uber sau khi chào sàn, Aramco thực thụ là một bê bối khác. Sau khi đưa ra những định giá phi thực tiễn nhằm giành được một chỗ trong ký hợp đồng lịch sử, các ngân hàng nhiều người biết đến nhất quả đât đang hứng chịu sự khinh miệt trong khoảng khách hàng hay sự nhạo báng chế giễu của các nhà đầu tư. Thậm chí, họ còn đối mặt với viễn tượng 4 năm khiến việc không công vì một vụ mua bán thất bại.

Xem thêm: Bloomberg

Linh Anh

Theo Trí thức trẻ


Xem tại: bds

0 nhận xét:

Đăng nhận xét