Thứ Tư, 6 tháng 11, 2019

Tuyến phố băng nứt vỡ, phi trường hết chỗ... tranh nhau để được bay

 Cơ sở quá vận tải, cạn slot, thiếu nhân công hàng không,... vậy nhưng hàng loạt hãng hàng không mới vẫn xếp hàng chờ được cấp phép bay chứng tỏ sức hấp dẫn của thị trường hàng không. 

Đương nhiên, hiện chỉ Vietnam Airlines và Vietjet là lãi lớn, các hãng khác đều lỗ. Nhìn sang Thái Lan, cả 8 hãng bay thương mại của quốc gia này cũng đang lỗ nặng. Các “tân binh” liệu có chỗ chen chân và liệu có “sống nổi”?

Nguy cơ đóng cửa tuyến phố băng

Đường băng tại các sân bay lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất hư hỏng nặng tiềm ẩn đa dạng nguy cơ gây mất an toàn bay, thậm chí phải dừng khai thác bất kỳ thời gian nào - lời cảnh báo của lãnh đạo Hoa phượng đỏ hàng không quốc tế Nội Bài vẫn còn nguyên khi các con đường băng đó vẫn chưa được sửa chữa.

Những vết hằn vệt bánh tàu bay, vết nứt dọc tim kiểu rạn chân chim, bê tông bị lún và “vênh” nhau,... hai tuyến đường cất, hạ cánh 11L/29R và 11R/29L thuộc sân bay Nội Bài hư hỏng nặng. Lãnh đạo Cảng hàng không quốc tế Nội Bài lý giải là do khai thác quá chuyên chở. Có thời gian một giờ mà 42 chuyến bay cất/hạ cánh, vượt quá năng lực khai thác (37 chuyến. Sản lượng bay bình quân tăng 11%/năm. Chưa kể, phi cơ to, tải trọng lớn như A350-900, B787-9, B787-10 càng ngày càng phổ quát làm con đường băng phải oằn chính mình gánh đỡ.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Các con phố băng sân bay Nội Bài xuống cấp nguy hiểm, doạ dọa an toàn bay

Không chỉ trục đường băng phi trường Nội Bài mà các con phố băng 07L/25R, trục đường lăn W4, W6 Tân Sơn Nhất cũng tới lúc phải đại tu cục bộ phần móng vì chất lượng đang xuống cấp nặng vật nài.

Việc kiến nghị tu bổ các đường băng tại trường bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất được đưa ra phương pháp đây 2 năm, từ 2017, nhưng đến nay vẫn bất động.

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ước tính, kinh phí sửa chữa trục đường băng hỏng nhì phi trường trên khoảng 3.511 tỷ đồng. Song, do vướng “cơ chế” vốn, ACV chẳng thể có chiến lược tu bổ, cải tạo quy mô lớn mà chỉ tu bổ nhiều lần để duy trì hoạt động khai thác đường băng, tuyến phố lăn theo nguyên tắc hỏng đâu sửa đó.

Hình như đó, việc xây dựng nhà ga T3 được kỳ vọng góp phần nâng công suất phi trường Tân Sơn Nhất lên 50 triệu hành khách/năm vào năm 2025. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 11.430 tỷ đồng, do ACV triển khai bằng tài chính tự có. Ví như thủ tục trơn, khai triển ngay, thời điểm kết thúc nhà ga T3 cũng mất 3 năm. Song, trên thực tại, dự án chưa nhân thức khi nào khởi công do giấy tờ kéo dài. Khác biệt là việc giải quyết quỹ đất 16,37ha của Bộ Quốc phòng, đợi tới khi trả về địa phương rồi địa phương bàn giao cho ACV là một giai đoạn chưa hứa trước.

Hơn nữa, trong 7 công trình giải cứu kẹt xe cho Tân Sơn Nhất, tới nay mới đưa vào hoạt động được 3, còn 4 vẫn án binh bất động do thuyệt vọng khâu giải phóng mặt bằng.

Dự án trường bay quốc tế Long Thành được khai triển nhằm để giảm vận tải cho sân bay Tân Sơn Nhất, dự kiến đưa tham gia khai thác quá trình 2023-2025. Ông Lại Xuân Thanh, Chủ tịch HĐQT ACV, cho hay, tổng công ty đã lo khoảng 37.000 tỷ đồng tính đến 31/12/2018. Nếu tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội duyệt và cuối năm nay được Chính phủ phê duyệt y, đầu năm 2021 có thể khởi công công trình.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Mùa cao điểm, trường bay Tân Sơn Nhất ken chật khách (ảnh báo Giao thông)

Trên thực tại, tổng mức đầu tư giai đoạn 1 dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành là 111.689 tỷ đồng (tương đương 4,77 tỷ đô la), dự kiến ACV sẽ phải đi mượn khoảng 2,62 tỷ USD. Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đang lo âu về khả năng vận động một lượng vốn "khủng" cho công trình này, ví như được Chính phủ bảo lãnh lại làm tăng gánh nặng nợ công. Chưa kể, vẫn còn quan điểm nghĩ là thay vì chỉ định thầu, nên đấu thầu dự án để hấp dẫn nguồn vốn tư nhân.

Với tình hình hiện thời, liệu 2021 dự án phi trường Long Thành có được khởi công như chiến lược của ACV? Nếu như bị chậm rãi trễ, chưa kể những rủi ro nảy sinh trong thời kỳ kiến tạo, liệu có kịp tiến độ để phi trường Long Thành tròn vai góp phần bớt nhiệt quá vận tải cho trường bay Tân Sơn Nhất?

vietnam đang khai thác 22 trường bay, gồm 9 phi trường quốc tế và 13 trường bay nội địa. Tổng công suất hệ thống sân bay là 90,4 triệu hành khách, nhưng lượng khách duyệt lên tới 103,4 triệu người năm 2018. Gánh thêm 13 triệu hành khách mỗi năm, chưa kể lượng khách năm sau thường cao hơn năm trước, đang là sức ép đè nặng lên hệ thống phi trường vốn đã quá vận chuyển, nhất là với Tân Sơn Nhất, Cam Ranh con, Đà Nẵng,...

Chật và tắc vẫn nhảy vào chen chân

Theo Cục Hàng không vietnam, thời kỳ 2014-2018, hoạt động mua bán hàng không vietnam tăng trưởng cao, luôn ở mức hai con số, liên tiếp với mức làng nhàng là trên 20% về hành khách và 13,2% về hàng hóa. Dự đoán, lượng vận chuyển của các hãng hàng không trong nước đạt 60 triệu khách năm 2020 và 96 triệu khách vào năm 2025.

Dường như hạ tầng hàng không còn chưa được cải thiện, số slot bay (giờ cất và hạ cánh của các chuyến bay) lại có hạn, hàng loạt hãng hàng không mới như Vietravel Airlines, Vinpearl Airlines hay Kite Air nhất loạt tham gia cuộc chơi nghìn tỷ, khiến cho tập đoàn quản lý thuyệt vọng trong việc phân chia slot.

Số liệu Cục Hàng không gửi Bộ Giao thông Vận vận tải cho thấy, quỹ slot bay tại Việt Nam đang thiếu trầm trọng. Theo phương thức phân bổ slot lịch bay mùa đông 2019/2020 của công ty này, tính ra, nhu cầu của các hãng đang vượt số lượng slot còn lại trung bình 270 slot/ngày.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Xếp hàng chờ bay là chuyện thường thấy tại trường bay Nội Bài

Chính vì vậy, trong văn bản giải đáp các hãng hàng không mới đang chờ xin cấp phép bay, Cục Hàng không vietnam đều khuyến cáo về khả năng quá vận tải tại các phi trường nóng như Tân Sơn Nhất, Nội Bài, nhất là việc cạn slot bay.

chả hạn, Công trình kiến tạo Vietravel Airlines, Cục Hàng không vn lưu ý với mô hình khai thác thuê chuyến, Vietravel sẽ không dễ dàng có được slot tại sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Cam Ranh mãnh, Đà Nẵng... vì mới nhập cuộc thị trường, chẳng thể có slot lịch sử.

Cụ thể, trước trạng thái qua chuyên chở tại Tân Sơn Nhất, các hãng hàng không đã dùng hết các vị trí đỗ máy bay qua đêm, giờ hạ cất cánh tại các khuông giờ trong ngày. Trường bay Nội Bài thì vẫn còn vị trí đỗ phi cơ qua đêm và còn slot song nguồn tài nguyên này sẽ mau lẹ cạn kiệt trước sự gia tăng về khai thác của các hãng hàng không.

Hay với Dự án xây cất hãng hàng không Cánh Diều (Kite Air), mặc dù trong chiến lược hãng đã né nhị đầu sân bay lớn, nhưng trong khoảng năm khai thác thứ 3 sẽ mở mang khai thác các tuyến phố bay từ Tân Sơn Nhất, Nội Bài. Cục Hàng không vn khuyến cáo ý tưởnrg này chỉ khả thi khi các công trình mở rộng và xây mới nhà ga hành khách tại 2 trường bay này được triển khai, đồng thời sân bay Long Thành được đưa tham gia khai thác theo đúng tiến độ trong khoảng 2023-2025.

Còn Vinpearl Air cũng được đòi hỏi bổ sung kế hoạch đỗ tàu bay tới 2025 khi sân bay Tân Sơn Nhất không còn chỗ đỗ và slot trong khoảng năm 2022.

Chưa kể, trong cuộc đua về đội bay và tuyến đường bay mới, các hãng bay vẫn ráo riết lên kế hoạch sắm thêm phi cơ để dịch vụ yêu cầu sản xuất hot. Vietnam Airlines, lần trước tiên trong lịch sử nâng đội tàu bay đang khai thác lên con số 100 chiếc tham gia 22/10 cách đây không lâu. Trong khoảng nay tới 2023, Vietjet Air sẽ nhận bàn giao 100 tàu bay mới trong khoảng Boeing và Airbus. Bamboo Airways, trong khoảng 10 máy bay thuở đầu dự kiến sẽ nâng lên 30 chiếc tham gia năm đến.

Trước sự thu hút của hoạt động mua bán hàng không, đa dạng “ông lớn” nghìn tỷ không muốn đứng ngoài cuộc chơi. Hành khách sẽ thừa hưởng nhờ có thêm đa dạng sự chọn lựa. Tất nhiên, các chuyên gia hàng không nghĩ là, cùng một lúc các hãng mới dập dồn có mặt trên thị trường và quy mô đội tàu tăng nóng trong bối cảnh hạ tầng sân bay quá chuyển vận làm cho đang đặt ra rộng rãi thách thức với cơ quan quản lý. Đặc biệt là việc ồ ạt cấp phép ra đời hãng hàng không mới sẽ tạo cạnh tranh không lành mạnh giữa các hãng hàng không và ăn hiếp dọa nguy cơ an toàn bay.

Bài học hàng không Thái Lan vẫn còn nguyên giá trị. Từ 41 hãng hàng không năm 2015, nay đã có 16 hãng bị giải thể. 8 hãng bay thương mại đều lỗ trong 6 tháng đầu năm nay. Ở Việt Nam, dù có nhiều lợi thế và kinh doanh phân khúc giá rẻ nhưng các hãng lâu năm như Jetstar Pacific từng lỗ hàng ngàn tỷ cho tới các hãng mới như Bamboo, Hải Âu đều đang chịu lỗ.

Ngọc Hà


Xem thêm: gia dat saigon

0 nhận xét:

Đăng nhận xét