Thứ Bảy, 2 tháng 11, 2019

Nỗi trăn trở của người phụ nữ trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương

Nhà cổ È Công Vàng

Phải di chuyển phổ quát lần và hỏi phổ biến người, chúng tôi mới tới được nhà chị È Ánh Tuyết. Căn nhà đất số 21 Ngô Tùng Châu (P. Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương) nằm qua đời sau những gian hàng trong chợ Thủ. Lách qua một khoảng hẹp, chúng tôi vào được bên trong. Tấm biển thừa nhận di tích sừng sững ở trước mắt chúng tôi. Trên tấm biển ghi rõ đây là nhà cổ hủ của ông Nai lưng Công Vàng.

Chị Tuyết, 50 tuổi, con gái của ông È Công Quà và cũng là người thừa hưởng căn nhà này sau khi ông qua đời, tiếp chúng tôi tại phòng khách.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 1.
Phía ngoài nhà cổ Nai lưng Công Quà.

Trời bên ngoài chuyển mưa. Chị nói với chúng tôi, phổ thông năm trước, thời điểm 2005, nhà xuống cấp nghiêm trọng. Cứ mỗi lần mưa, nước ngập rất sâu. Duyên do là do rác ở chợ, những tòa tháp xây đắp bao quanh xả thải làm cho nước không thoát được. Cũng may, nhà được xây đắp toàn gỗ quý, chịu được nước nên sau khi làm mới chấm dứt vẫn không có thiệt thòi nào đáng kể.

Chị cho nhân thức, chị là cháu đời thứ 5 thuộc hệ phái ông Trằn Văn Long. Ngôi nhà này được ông Long xây dựng tham gia năm 1889 đến năm 1892 mới hoàn thành trên quy mô 1333 m2. Trải qua rộng rãi đời, người tiếp thụ sau đó là phụ thân chị, chưng sĩ Nha khoa Nai lưng Công Vàng.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 2.
Bia thừa nhận di tích.

Bác sĩ Tiến thưởng ra trường Y khoa tại Pháp, đã giảng dạy tại Đại học Y học Sài Gòn trong khoảng năm 1967 đến 1974. Ông mất năm 1999. Trước khi mất 2 năm, ông đã giao toàn thể cơ ngơi của ngôi nhà cho chị điều hành.

Ngôi nhà được xây dựng theo hình chữ Đinh. Nhà làm cho bằng các loại gỗ quý, chạm khắc tinh xảo.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 3.

Chạm trổ công trạng.


Quan sát ngôi nhà, chúng tôi ghi nhận nội thất trong nhà được trang hoàng theo đẳng cấp cổ kính của người Việt. Trong khoảng chân cột tới gia đình, từ các tủ thờ tới những bức hoành phi liễn đối rất nhiều đều được chạm trổ khôn cùng lao động.

Có được những khôn khéo đó là nhờ sự đoàn kết của nghệ hiền khô Huế vào và những người thợ ở Bình Dương. Sự kết hợp đã cho xây dựng thương hiệu ba ngôi nhà cũ rích tại đất Thủ Dầu Một, trong đó có ngôi nhà của ông È cổ Công Vàng.

Hiện nay cả 3 ngôi nhà cổ lỗ ở trạm xe buyt Thủ Dầu Một hầu như còn vẹn nguyên. Những trang bị trong nhà cũng không bị thất thoát.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 4.
Gian tiệm tạm hóa.
Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 5.

Bàn giấy ông Quà. Chân dung ông ở giữa.


Nỗi trăn trở của người thừa kế

Chị Tuyết nói, dòng tộc Nai lưng có toàn bộ 3 ngôi nhà cổ hủ và một nghĩa địa gia tộc. 2 trong 3 nhà đã được thừa nhận di tích. Còn lại nhà của ông Miên (phường Tề) và nghĩa địa chưa được công nhận vì rộng rãi lý do.

Nghĩa trang hiện nay đã xuống cấp nặng. Đa dạng sự sửa chữa bên trong không phù hợp với hiện trạng đã làm giảm đi vẻ nghiêm túc.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 6.

Cổng nghĩa địa gia tộc đổ nát.


Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 7.

Tường thành xiêu vẹo vẹo.


Chị Tuyết cho nhân thức, tha ma do 3 anh em họ È cổ gồm ông Miên, ông Long và ông Lân góp lại tậu miếng đất lập nên và ủy quyền ông Lân chăm nom. Năm 1886, mẹ của 3 ông là người trước tiên được mai táng tại nghĩa trang này. Với trạng thái xuống cấp ở nghĩa địa hiện nay, chị hy vọng chính quyền phối thích hợp cùng với gia tộc để sang sửa lại.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 8.

Tượng Phật trong nhà ông Tiến thưởng.


Trở lại câu chuyện của căn nhà cổ, chị Tuyết cho nhân thức, cả 3 ngôi nhà cũ rích đều có phần trang hoàng phía bên trong phú quý và đa dạng. Riêng về xây dựng, vào thời gian ấy chưa có những khí cụ, máy móc nên số đông đều thực hiện bằng tay. Cả 3 nhà đều không sử dụng mộng ghép nên không cần đến đinh, chắc chắn và rất vững vàng.

Lúc nhận nhà, chị mới 20 tuổi nên chưa có ý niệm gì sâu sắc về việc bảo quản giữ gìn căn nhà. Khi cha bệnh, chị phải ở nhà chăm nom, có thời cơ tiếp xúc bằng hữu, kết nối với dòng họ, chị mới được hướng dẫn cho thấy giá trị của ngôi nhà.

Thật vậy, ngoài giá trị kiến trúc nghệ thuật cách thức bài trí bên trong bộc lộ đề cao thờ cúng tổ tiên. Lối trang trí nội thất các liễn đối hoành phi bằng chữ Hán mang đậm nguyên tắc Nho giáo biểu lộ ý thức đạo đức, lễ nghĩa truyền thống của dân tộc.

Giã từ chị Tuyết, chúng tôi ra về vẫn còn văng vẳng bên tai câu nói của chị: 'Nhà chính mình bản thân phải quý, phải để mắt. Có thể đây cũng là cái duyên với nhà cũ rích mà tôi hên có được'.

Theo È cổ Chánh Nghĩa

Vietnamnet


Đọc thêm: bds

0 nhận xét:

Đăng nhận xét