Chủ Nhật, 1 tháng 9, 2019

Vấn đề khác lạ của điếu văn Tổng bí thư Lê Duẩn đọc tại lễ tầm nã điệu Chưng Hồ

Điếu văn chứa đựng tình cảm, tinh hoa trí não của các chỉ huy: Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Tùng… và ông Đống Ngạc dành cho Người.

Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh tạ thế sau một cơn đau tim bỗng nhiên ngột. Trong một buổi họp bàn đơn vị tang lễ Người, Bộ Chính trị đã giao cho vài cán bộ sẵn sàng dự thảo điếu văn.

Theo ý thức cuộc họp, lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh được doanh nghiệp với lễ nghi trang trọng nhất, tiến hành quốc tang trong 7 ngày (4 -10/9/1969).

Lễ viếng mở màn từ sáng ngày 6/9 tại hội trường Ba Đình, lễ truy tìm điệu được đơn vị trọng thể vào ngày 9/9 tại quảng trường Ba Đình - nơi Chủ toạ Hồ Chí Minh đã đọc phiên bản Tuyên ngôn khai xuất hiện nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945.

Điều đặc biệt của điếu văn Tổng bí thư Lê Duẩn đọc tại lễ truy điệu Bác Hồ
Tổng bí thơ Lê Duẩn đọc điếu văn tại lễ truy hỏi điệu Chủ toạ Hồ Chí Minh ngày 9/9/1969. Ảnh tư liệu

Các bè bạn cố gắng viết hoàn thành trong đêm nay

Viết điếu văn là việc cần thiết nhất trong các khâu sẵn sàng tang lễ. Các cán bộ chịu nghĩa vụ biên soạn thảo đã nhanh chóng gửi văn bản cho từng ủy viên Bộ Chính trị để xin ý kiến tham gia ngày 5/9/1969 và sáng 6/9/1969.

Chiều tối 6/9/1969, Bí thư thứ nhất BCH TƯ (một bí quyết gọi khác chức danh Tổng bí thơ) Lê Duẩn chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị tiếp tục bàn về công ty lễ truy tìm điệu và phê chuẩn bạn dạng điếu văn dự thảo.

Hơn 21h, cuộc họp tạm thời dừng, phiên bản dự thảo điếu văn chưa ưng chuẩn được, Bộ Chính trị giao cho Tổng bí thơ Lê Duẩn sẵn sàng một văn bản khác.

Trở về nhà riêng, Tổng bí thư Lê Duẩn chạm mặt tổ thư ký, trao cho anh em bạn dạng Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhì phiên bản dự thảo điếu văn và nói: "Bộ Chính trị chưa thông qua nhì bạn dạng dự thảo này, các đồng chí đọc thật kỹ Chúc thư và dự thảo điếu văn rồi giúp tôi soạn thảo phiên bản  khác, lễ truy điệu ấn định vào ngày 9/9, các bè bạn nỗ lực viết chấm dứt trong đêm nay để tương lai Bộ Chính trị họp tiếp, thời gian còn lại không nhiều".

Ông Đống Ngạc (thư ký của Tổng bí thơ Lê Duẩn) và ông Đậu Ngọc Xuân (chuyên viên nghiên cứu của Văn phòng Tổng bí thư) được trao nhiệm vụ viết điếu văn. Tổng bí thơ Lê Duẩn nói rõ những xác định phương hướng căn bản, những vấn đề lớn mà điếu văn cần dồn vào một chỗ khiến cho nổi trội.

Về cách thức, cách viết, Tổng bí thư dặn: Không rập theo lối viết văn điếu, lâm ly, ảm đạm chung, tránh câu chữ sáo mòn, lời văn cần giản dị, trong sáng mà trang trọng, súc tích, lắng đọng, có sức truyền cảm, dễ đi vào lòng người…

Theo những định hướng, đòi hỏi đề ra, trước khi viết điếu văn, hai ông đọc kỹ lại bạn dạng Chúc thư của Chủ toạ Hồ Chí Minh, nhị bản dự thảo điếu văn và điếu văn của Ăng-ghen đọc trước phần mộ Các Mác, điếu văn Stalin đọc vĩnh biệt Lênin, điếu văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trong lễ vĩnh biệt cụ Hồ Tùng Mậu - một chiến sĩ cách mệnh lão thành.

Nhì giờ sau khi kiếm được nhiệm vụ trôi qua (trong khoảng 22- 24h) hai ông vẫn chưa viết được dòng nào. Tới hơn 1h sáng, ông Đống Ngạc mới đặt bút viết dòng trước tiên. Còn ông Đậu Ngọc Xuân bỗng nhiên bị cảm mạo không thể gắng công được.

Ông Đống Ngạc kể lại: "Thu xếp cho ông Xuân tĩnh dưỡng ngừng, quay lại bàn viết, ông xác định phải vượt lên bản thân, đúng như lời Bác “mỗi người làm cho việc bằng nhì” thay bạn và lời của bè bạn Tổng bí thơ: biến đau thương thành hành động chi tiết. Ông cầm bút viết câu đầu tiên: “Hồ Chủ tịch mến yêu của chúng ta không còn nữa...”.

Sức nghĩ sáng ra. Ngòi bút trong tay như có trớn, ông Đống Ngạc viết một mạch về nỗi đau mất Bác bỏ, về Chưng: “Dân tộc ta, quần chúng ta, quốc gia tổ quốc ta đã hiện ra Hồ Chủ tịch, vị anh hùng dân tộc khổng lồ, và chính Người đã làm nhóc cho dân tộc ta, nhân dân ta, quốc gia nước nhà ta...”.

Cứ đà đó, tự tin, háo hức ông viết tiếp theo dàn bài. Tới phần ba nói về những quan niệm lớn trong lối suy nghĩ Hồ Chí Minh và nhiệm vụ của những người còn sống hôm nay và tương lai, ông dừng tay suy ngẫm sâu hơn nữa, đối chiếu với những dòng ghi vội trong sổ tay lời dặn của Tổng bí thư Lê Duẩn và tìm bí quyết diễn tả, thể hiện sao cho thật gọn ghẽ, hàm súc, gây được ấn tượng mạnh khỏe.

Ông đọc lại bài điếu truy tìm điệu V.Lênin có dạng thức lời thề, liền bắt lấy ý tưởng đó, hiện thực hoá bằng cách lặp lại những điệp khúc để khắc sâu vào lòng người: "Vĩnh biệt Người, chúng ta thề... đáp lại là hàng vạn cánh tay giơ cao: Xin thề! Xin thề! Xin thề!".

5 lời thề danh dự của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trước anh linh của Chủ tịch Hồ Chí Minh là 5 phần nội dung mấu chốt của điếu văn.

Phần cuối nêu bật 2 di sản quý báu mà Chưng Hồ để lại trong thời đại Hồ Chí Minh, kỷ nghuyên vinh hoa nhất của lịch sử dân tộc, đó là: Chủ quyền - Hòa bình và Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Ông Đống Ngạc viết liền một mạch tới khoảng 5h sáng ngày 7/9/1969 mới tạm thời ngừng bài viết. Khi ông vừa đặt dấu chấm than chấm dứt dòng cuối thì Tổng bí thơ Lê Duẩn yêu cầu được xem.

Từng lời, từng chữ làm rung động trái tim

Theo Tổng bí thư Lê Duẩn, cứ để bài viết như thế đem cho đánh máy, gửi các bè bạn trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem lại và góp ý trong buổi sáng họp hôm đó sửa luôn tiện.

8h sáng 7/9, Bộ Chính trị và Ban Bí thơ họp phổ biến để tiếp diễn để ý biên tập và thông qua bạn dạng điếu văn. Các ủy viên Bộ Chính trị cho thêm phổ thông ý, bằng phẳng lại các phần cho hợp lý, nghiêm ngặt, sửa lại đa dạng trong khoảng xác thực, trong sáng, khúc chiết…

Khoảng 11h, phiên bản điếu văn được Bộ Chính trị bằng lòng về cơ bản, ôngTố Hữu, ông Hoàng Tùng - ủy viên BCH TƯ Đảng cùng nhị ông Đậu Ngọc Xuân và Đống Ngạc tổng hợp các quan niệm đóng góp để hoàn chỉnh.

13h ngày 7/9/1969, việc tu sửa bạn dạng điếu văn mới trợ thời ổn. Đây là lần biên tập lớn, công phu nhất. Phải qua 4,5 lần sửa chữa, chỉnh lý nữa trên cơ sở quan niệm của các lãnh đạo trong Bộ Chính trị: Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp…

Tới khoảng 20h ngày 7/9/1969, bạn dạng điếu văn mới được hoàn thành. Tổng bí thơ Lê Duẩn ký tắt cho tấn công máy, chuyển sang Ban Đối Ngoại dịch ra 5 thứ tiếng Nga, Anh, Pháp, TQuốc, Tây Ban Nha.

Ông Đống Ngạc kiếm được xét, ví như so phiên bản điếu văn đọc trong lễ truy vấn điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh với bạn dạng viết rạng sáng 7/91969 thì “bạn dạng điếu văn đã có đa dạng từ ngữ chuẩn xác, phổ quát đoạn, ý cần thiết thâm thúy và ý tứ nhuần nhuyễn hơn”.

Phiên bản điếu văn của BCH TƯ Đảng đọc trong lễ truy vấn điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh thực thụ là một văn kiện lịch sử đặc biệt quý giá, một áng văn hào hùng, xúc động, chứa đựng tình cảm, tâm huyết, tinh hoa trí óc của các chỉ đạo: Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Tùng… và ông Đống Ngạc bỏ ra cho Người.

Kể từ ngày 9/9/1969, phiên bản điếu văn của BCH TƯ Đảng đọc trong lễ truy hỏi điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn sống mãi với thời điểm. Từng lời, từng chữ trong văn kiện lịch sử đó vẫn khiến rung động trái tim, tâm hồn quần chúng. # vietnam và bạn bè nhân loại.

...Trước anh linh của Hồ Chủ tịch, chúng ta nguyện suốt đời chung tình với Người, đem hết tâm hồn và quyết tâm, câu kết thành một khối sắt thép, nỗ lực quên mình, quyết khiến cho tròn bổn phận cao thâm vì chủ quyền, hòa bình của Nước nhà, vì vui vẻ của nhân dân ta và góp phần xứng đáng vào tương lai cách mệnh của nhân dân quả đât.

Hồ Chủ toạ đã khuất! Nhưng Người xoành xoạch hướng dẫn chúng ta. Chúng ta vẫn cảm thấy có Người luôn luôn bên cạnh. Do vì chúng ta vẫn đi theo đoạn đường của Người, tiếp diễn tương lai lớn lao của Người. Do vì Người vẫn sống mãi với tổ quốc quốc gia, danh tiếng và hình ảnh của Người ngày càng khắc sâu trong trái tim, khối óc của mỗi chúng ta”.

Bức điện mật khi Bác Hồ qua đời trong ký ức nguyên Phó Thủ tướng

Bức điện mật khi Chưng Hồ từ trần trong ký ức nguyên Phó Thủ tướng

 Tôi không bao giờ quên tâm cảnh sững sờ tham gia buổi tối 2/9/1969 khi cầm trên tay bức điện mật trong khoảng nội địa báo tin dữ.

Trương Xuân Mai (cán bộ Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phủ Chủ toạ)


Tham khảo thêm: gia dat saigon

0 nhận xét:

Đăng nhận xét